همستر چیست؟ راهنمای کامل نگهداری، غذا، قفس و طول عمر همستر

همستر چیست و برای نگهداری در خانه مناسب است؟

همستر یک حیوان خانگی کوچک، شب‌فعال و حساس است که برای نگهداری در خانه به قفس امن، بستر مناسب، آب تازه، غذای مخصوص همستر و وسایل بازی نیاز دارد. نگهداری از همستر نسبت به بعضی حیوانات خانگی ساده‌تر به نظر می‌رسد، اما این حیوان به محیط آرام، خواب منظم، تغذیه درست و برخورد ملایم احتیاج دارد. همسترها معمولاً زندگی انفرادی را ترجیح می‌دهند و اگر به‌درستی نگهداری نشوند، ممکن است دچار استرس، گاز گرفتن، مشکلات تنفسی یا اضافه‌وزن شوند. منابع مراقبت از حیوانات هم تأکید می‌کنند که همسترها با وجود کوچک بودن، به خانه امن، بستر عمیق، غذا و فرصت ورزش نیاز دارند.

حیوان همستر (HAMSTER) به نژادی از جوندگان کوچک خانگی گفته می­‌شود. این حیوانات کوچک و بامزه در رنگ­‌های متعددی چون سفید، کرم، سیاه و طلایی هستند. همسترها که به آنها دهان کیسه نیز گفته می­شود، حیواناتی هستند که تولید مثل راحتی دارند و قادرند تا چند نوبت در سال نیز تولید مثل کنند. حیوان همستر در هر زایمان ۵ تا 9 نوزاد به‌ دنیا می‌آورد. وزن همستر بالغ حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ گرم و طول عمر آن 2 تا ۵ سال است.

از آنجایی که زاد و ولد این حیوانات زیاد است، در برخی از کشورها از همسترها به عنوان حیوانات آزمایشگاهی استفاده می‌کنند. این موجودات دوست داشتنی یکی از بهترین حیوانات خانگی برای انسان‌ها به شمار می روند که دارای دم بسیار کوتاه، بدن ریز با موهای ابریشم مانند و جیب دهانی هستند و از آنجایی که این حیوانات به تنها زندگی کردن عادت دارند، از برخی بیماری‌­ها به دور هستند. در نتیجه نگهداری از آن‌ها کار سختی نیست؛ اما این موجودات  مانند  موجودات دیگر ، دارای عادت­های رفتاری مختص به خود هستند که برای نگهداری از آنها باید با عادات رفتاری همسترها آشنا شد.

اگر این حیوانات بامزه و کوچک را به سرپرستی قبول می‌کنید، باید بدانید به دلیل ظرافت و حساسیتی که دارند به مراقبت ویژه‌ای احتیاج دارند و بهتر است که آن‌ها را در دسترس بچه‌های کوچک قرار ندهید تا به آن‌ها آسیبی وارد نکنند. این کوچولوهای بانمک، علاقه‌ی خاصی به جمع‌آوری مواد خوراکی دارند و نام آن‌ها هم از کلمه‌ی "Hamstern" به معنی اندوختن و احتکار کردن گرفته شده است.

طول عمر همسترها

نکته ناراحت‌کننده‌ای که درباره‌ی همسترها وجود دارد طول عمر کوتاه آن‌هاست. این موجودات بین 2 تا 3 سال عمر می‌کنند اما این جانوران در هر بار زاد و ولد خود تعداد زیادی بچه می‌آورند. اگر همسترها را در یک‌جا نگهداری می‌کنید، باید حواس‌تان باشد که به موقع به آن‌ها غذا بدهید زیرا اگر همسترهای بزرگ‌تر گرسنه بمانند، همسترهای کوچک‌تر را به عنوان غذا می‌خورند.

اگر قصد خرید غذای همستر دارید، با کد PA5BLG از تخفیف ویژه در خرید اول بهره‌مند شوید. 

آیا همستر برای کودکان مناسب است؟

همستر به دلیل جثه کوچک و ظاهر بامزه، برای کودکان جذاب است؛ اما همیشه انتخاب ساده‌ای برای کودک خردسال نیست. همستر حیوان ظریفی است، روزها بیشتر می‌خوابد و اگر ناگهانی بیدار یا با فشار گرفته شود، ممکن است از ترس گاز بگیرد. بنابراین اگر در خانه کودک دارید، بهتر است تماس کودک با همستر با نظارت بزرگسال انجام شود و به کودک یاد بدهید حیوان را آرام لمس کند و هنگام خواب مزاحمش نشود.

CDC هم توصیه می‌کند خانواده‌ها قبل از انتخاب حیوانات کوچک، شرایط اعضای خانه را در نظر بگیرند؛ چون جوندگان کوچک می‌توانند میکروب‌هایی را منتقل کنند و شستن دست بعد از تماس با حیوان و وسایلش ضروری است. CDC

همسترها معمولاً شب‌ها بیدار و روزها خواب هستند. البته بعد از مدتی می‌توانید ساعت خواب آن‌ها را با ساعت خواب خودتان تنظیم کنید اما این نکته را در نظر داشته باشید که اگر همسترتان را به زور بیدار کنید، بدخواب می‌شود و ممکن است گازتان بگیرد. هرچند این حیوان را می‌توان تربیت کرد اما اگر با رفتار آن‌ها آشنایی نداشته باشید احتمال گاز گرفتن وجود دارد. همستر حیوان آرام و بی‌خطری است ولی باید بگذارید خودش به سمت شما بیاید. استفاده از تشویقی و خوراکی‌های موردعلاقه‌شان باعث می‌شود رابطه‌ی بهتری با شما داشته باشند.

واکسیناسیون برای همسترها

تا به حال بیماری‌ که از سمت همستر به انسان منتقل شده باشد، گزارش نشده است و به همین دلیل واکسیناسیونی برای این نوع از حیوانات خانگی انجام نمی‌شود و دامپزشکان هم انجام واکسیناسیون را ضروری نمی‌دانند ولی جوندگان خانگی مثل همستر می‌توانند گاهی حامل میکروب‌هایی باشند که انسان را بیمار می‌کنند و بعد از تماس با حیوان، قفس، ادرار، مدفوع، غذا یا وسایل او باید دست‌ها شسته شود. تنها دارویی که برای همسترها تجویز می‌شود داروی ضدانگل است که آن هم برای رعایت بهداشت و نکات ایمنی است.

محل نگهداری از همستر

همستر یکی از بی‌دردسرترین جوندگان و حیوانات خانگی هستند که برای نگهداری از آن‌ها تنها به وسایلی اولیه و ساده نیاز خواهید داشت. همسترها به دلیل این‌که بسیار بازیگوش هستند و دوست دارند همه چیز را بجوند؛ نمی‌توانند در محیط خانه رها باشند. همچنین به دلیل ابعاد کوچکی که دارند اگر در خانه گم و یا در جایی قایم شوند، پیدا کردن آن‌ها بسیار سخت و دشوار است؛ به همین دلیل اولین قدم برای نگهداری آن‌ها تهیه‌ی یک قفس مخصوص همستر است.

داخل باکس جوندگان باید لوازمی مانند ظرف آب و غذا، کفپوش مناسب و اسباب بازی باشد تا حوصله‌ی همسترتان سر نرود. بهتر است که یک قفس و جای خواب دائمی را برای همستر خود در نظر بگیرید زیرا این کوچولوهای پشمالو از تعویض جا و مکان‌شون خیلی زود دچار استرس و ناراحتی می‌شوند.

قفس باید در جای مناسبی از خانه قرار بگیرد که شلوغ و پرسروصدا نباشد. پیشنهاد می‌شود در چند روز اول، روی قفس را با یک پارچه بپوشانید تا همسترتان به‌خوبی با قفسش آشنا شود. اجازه دهید همستر به شما اعتماد کند و از همان روز اول آن را از جایش برندارید یا بغلش نکنید. استفاده از غذاهای تشویقی و یا خوراکی‌های موردعلاقه‌شان می‌تواند روابط شما را بهتر و صمیمی‌تر کند. داشتن یک محیط امن و راحت، لوازم بازی هیجان‌انگیز، غذای کافی و سروقت و همین‌طور مقداری محبت تنها چیزهایی است که یک همستر از شما می‌خواهد.

برای این حیوانات دو نوع قفس رایج است. قفس­های سیمی و قفس­های پلاستیکی. علاوه بر این می­‌توانید این موجودات را در آکواریم نگهداری کنید، برای خرید باکس و قفس جوندگان می‌توانید از طریق سایت پت آباد اقدام کنید.

• قفس‌­های سیمی دارای میله­‌های افقی هستند. این قفس­‌ها علاوه بر اینکه برای نگهداری این حیوانات مناسب هستند؛ باعث سرگرمی آنها نیز می­‌شوند. همسترها می‌­توانند از این میله­‌ها بالا و پایین روند و در آن به بازی کردن بپردازند. این قفس‌­ها نسبت به قفس‌های دیگر از مقاومت بالاتری برخوردارند.
•  
• قفس­‌های پلاستیکی دارای زیبایی بیشتر نسبت به قفس‌­های سیمی بوده و از قفس‌های دیگر گران‌تر هستند. این قفس­‌ها دارای چندین تونل هستند که همستر می­‌تواند با آن‌ها سرگرم شود. تهویه‌ی هوا و نظافت در این قفس­‌ها کمی مشکل است.
• آکواریوم ارزان­ترین و رایج­ترین نوع خانه برای نگهداری همسترها است و تمیز کردن آن نیز کار آسانی است. به خاطر داشته باشید که در صورت نگهداری از همستر در آکواریوم حتما کف پای حیوان نرمه ‌چوب نجاری بریزید.

• قفس باید امن، دارای کف مناسب و غیرقابل فرار باشد.
• بستر همستر باید عمق کافی داشته باشد تا همستر بتواند حفاری و لانه‌سازی کند.
• از بسترهای نامناسب مثل پنبه، پارچه پشمی و مواد رشته‌ای خطرناک پرهیز شود.
• چرخ همستر باید بزرگ، ایمن و بدون محور آسیب‌زا باشد.
• قفس در مسیر باد، نور مستقیم، صدای زیاد و دسترسی حیوانات دیگر قرار نگیرد.

Merck هم برای خانه همستر به خانه امن، کف مناسب، بستر عمیق و مواد لانه‌سازی اشاره می‌کند و استفاده از چوب سرو و کاج را به دلیل خطر احتمالی توصیه نمی‌کند. RSPCA هم بر بستر مناسب و پرهیز از مواد رشته‌ای خطرناک تأکید دارد.

شرایط نگهداری همستر

قفس همستر بهتر است دور از جریان مستقیم هوا و در یک دمای ثابت و معتدل (دمای 27- 20 درجه‌ی سانتی‌گراد و رطوبت 60-50 درصد) قرار گیرد. معخمولا باکس جوندگان ماده‌ی جذب کننده رطوبت مانند: پوشال مخصوص، کاه، پوشال کولر، خاک مخصوص همستر و... است. جالب است بندانید اگر پوشال را با دستمال کاغذی در قفس همستر قرار دهید، همستر با دستمال برای خود لانه‌ه­ای مخصوص درست می­‌کند. به خاطر داشته باشید استفاده از روزنامه، پنبه و پارچه پشمی بسیار مضر است.

از آنجایی که همسترها عاشق شب هستند، روزها را برای خوابیدن انتخاب کرده و شب­‌ها فعالیت می‌­کنند. این موجودات در هنگام خوابیدن خود را ولو می­‌کنند و اغلب به پشت می­خوابند. خواب آنها بسیار عمیق است. خوابیدن همسترها به گونه‌­ای است که فکر می­‌کنید این موجودات بی­‌جان شده­‌ا‌ند. از این رو در طول روز قفس همستر نباید در جریان مستقیم تابش نور خورشید قرارگیرد و محل زندگی‌شان در روز باید ساکت باشد. هم‌چنین این حیوانات دوست دارند که قفس‌شان در مکان بلندی قرار گیرد. قفس همستر باید هفته­‌ای 2 بار به‌صورت موضعی و 2 هفته یکبار به‌طور کلی تمیز گردد و غذاهای فاسد نشدنی که حیوان انبار کرده است دوباره سرجایش برگردد چون همستر حیوان تمیز و مرتبی است.

همسترها علاقه بسیار زیادی به بازی و تمرین دارند. زیرا متابولیسم آنها بسیار زیاد است. برای این‌که بتوانید این متابولیسم و انرژی را در آن‌ها کاهش دهید؛ بهتر است در قفس آن‌ها پلاستیک غلتکی قرار دهید یا در قفس آن‌ها یک عدد چرخ‌ و ‌فلک یا سطح شیب‌دار مخصوص یا تونل مخصوص قرار دهید. در این حالت مشاهده می‌­کنید که همسترها چگونه با این وسایل خود را سرگرم کرده و بازی می‌­کنند.

چک‌لیست وسایل ضروری همستر

غذای همسترها

همسترها از خانواده‌ی موش‌ها هستند و خوردن و آشامیدن‌شان مانند موش‌ها است. معمولاً آن‌ها از دندان‌های جلویی‌شان بیش‌تر برای جویدن استفاده می‌کنند. همسترها جویدن را بسیار دوست دارند و غذاهایی که نسبتاً سفت هستند، برای آن‌ها مناسب‌ترند. غذاهایی مانند دانه‌ی غلات، سبزیجات خشک و دانه‌های دیگر غذاهای موردعلاقه‌ی همسترها هستند. اگر می‌خواهید از غذاهای خانگی برای تغذیه‌ی همسترتان استفاده کنید، سبزیجاتی مانند هویج، اسفناج، کاهو، سیب، کلم بروکلی و خیار را به شما پیشنهاد می‌کنیم. البته بهتر است بدانید که میوه‌ها و سبزیجات تازه تنها باید به اندازه‌ی ده درصد از رژیم غذایی آن‌ها باشد.

​

همسترها در روز به 5 تا 10 گرم غذا و مقدار کمی آب نیاز دارند. تنوع غذایی همسترها را علوفه، غلات، دانه و حشرات تشکیل می­دهد. دانه‌های مخلوط آماده برای این موجودات بسیار مناسب است. همچنین غذایی که شامل مواد مختلفی مثل سبزیجات خشک باشد، پایه‌ی خوبی برای رژیم همستر است. حتی می­توان به غذای همستر تکه‌های کوچکی از سبزیجات و میوه‌های تازه به‌عنوان مکمل جوندگان افزود. در کنار این نوع غذاها، استفاده از غذای خشک مخصوص همستر هم مناسب است که می‌توانید از پت‌آباد تهیه‌شان کنید.

همانطور که در بالا اشاره کردیم این حیوانات همه غذاهایی که برایشان می­گذارید، نمی­خورند. بلکه برخی از آن‌ها را در لپ­‌های خود ذخیره می­‌کنند و با این وجود باز غذا می­خواهندپس مراقبت از غذایی که در اختیار آن‌ها قرار می‌دهید بسیار ضروری است. شما می­‌توانید در هر زمان مقدار کمی غذا بریزید و اجازه دهید همستر تقریباً ظرف غذای خود را قبل از این‌که دوباره غذا بریزید خالی کند. به خاطر داشته باشید که همستر نیاز کمی به آب دارد و باید همیشه به آب تازه و تمیز دسترسی داشته باشد. مرکبات و سیر و پیاز برای همسترها ممنوع است و حبوبات، بادام، شکلات، فلفل و چیپس از دیگر غذاهای مضر برای همسترها است.

غذای اصلی همستر بهتر است از غذای کامل و مخصوص همستر تشکیل شود، چون این غذاها برای نیازهای روزانه همستر طراحی شده‌اند. در کنار آن می‌توان مقدار کمی سبزیجات و میوه‌های مجاز به‌عنوان تنوع غذایی استفاده کرد، اما خوراکی‌های تازه نباید بخش اصلی رژیم باشند. همستر همیشه باید به آب تازه و تمیز دسترسی داشته باشد و بطری آب یا ظرف آب او روزانه بررسی شود.

RSPCA تأکید می‌کند همستر باید همیشه آب تازه و تمیز داشته باشد، ترجیحاً از بطری آب مناسب؛ و غذاهای مرطوب یا پودری فقط در شرایط خاص و با توصیه دامپزشک استفاده شوند. Merck هم برای همسترهای خانگی، غذای کامل و متعادل مخصوص همستر را توصیه می‌کند.

اطمینان از سلامت همستر

قبل از پذیرفتن سرپرستی یک همستر باید یک سری نکات را در نظر بگیرید. همستر را از مکان معتبر و مورد اعتمای تهیه کنید تا بتوانید از سلامت جسمانی‌اش مطمئن باشید، هرچند بعد از تحویل گرفتن آن باید همستر را پیش دامپزشک برده و چکاب کامل را انجام دهید. حتماً دقت کنید که شرایط نگهداری همسترها مناسب باشد؛ داشتن قفس تمیز و وجود تعداد کم در یک قفس نکات مثبتی هستند. همسترهای بازیگوش‌تر و آن‌هایی که فعالیت بیش‌تری دارند معمولاً سالم‌تر هستند پس آن‌ها را انتخاب کنید. چشم‌های همسترهای سالم، براق و کاملاً باز و بدون اشک و ترشحات است. انتخاب همسترهای کوچک و جوان‌تر بهتر است چرا که راحت‌تر می‌توانید آن‌ها را تربیت کرده و با روش خود آموزش دهید. همسترهای جوان‌تر راحت‌تر با صاحب خود کنار می‌آیند.

نکات بهداشتی در نگهداری همسترها

همستر هم مانند سایر حیوانات به تمیز کردن و استحمام نیاز دارد. اگر همسترتان کثیف شد، با یک دستمال نم‌دار یا مرطوب به آرامی آن را تمیز کنید و در صورت نیاز استحمام کامل با آب و شامپو انجام دهید. دندان‌های همستر نیازی به مسواک کردن ندارد و اگر پس از مدتی بیش از اندازه بلند شدند، آن را پیش دامپزشک ببرید.

از جمله بیماری‌هایی که همسترها به آن دچار می‌شوند، بیماری‌های تنفسی هستند و تا جایی که می‌توانید باید هوای محیط اطراف همستر را سالم و پاکیزه نگهدارید. وجود هر گونه آلودگی در هوا مانند دود سیگار و قلیون، بوی مواد شیمیایی و عطرها موجب مشکل تنفسی در همسترتان خواهد شد.

این جانوران کوچک ممکن است یک سری مشکلات پیدا کنند که در صورت مشاهده‌ی آن‌ها حتماً باید به دامپزشک مراجعه کنید. این مشکلات عبارت‌اند از: سرماخوردگی، کاهش وزن، التهاب و بی‌حال بودن چشم‌ها، اسهال، زخم‌های پوستی، ریزش موی غیرعادی و رشد بیش‌ از اندازه‌ی دندان‌ها.
​

لوازم بهداشتی جوندگان

دست‌­آموز کردن همستر

برای دست‌آموز کردن همسترها و برقراری ارتباط با آن‌ها، بهترین زمان هنگام غذا دادن به حیوان است. بهتر است با یک تخمه شروع به این کار کنید. کمی طول می­‌کشد تا همستر آن را گرفته و بشکند. بعد از آن می­‌توانید به آرامی دست خود را وارد آکواریوم کرده و پشت گردن همستر را لمس کنید. با انجام دادن این کار، حداقل 3 بار در روز می‌­توانید با آن‌ها ارتباط برقرار نمایید. به‌خاطر داشته باشید همسترها به بازی کردن علاقه‌ی بسیار زیادی دارند. (بهترین زمان برای غذا دادن به همستر صبح زود  یا هنگام غروب است)

​

عادات معمول همستر

همسترها به‌طور کلی دارای 16 عدد دندان هستند. دندان­‌های همسترها همیشه در حال رشد هستند. در قفس این موجودات یک تکه چوب (چوب درختان بدون صمغ) یا شاخه بریده قرار بگیرد تا همستر با جویدن آن دندان‌­های خود را کوتاه کند. هم‌چنین شاخه‌های تازه‌ی درختانی مانند بید و درختان میوه که برای آن‌ها از سموم ضد آفت استفاده‌ نشده است و جعبه‌های کوچک مقوایی برای جویدن مناسب هستند.

جالب است بدانید همسترها کور رنگی دارند و نمی‌­توانند رنگ‌­ها را به خوبی تشخیص دهند. از همستر بیماری خاصی در انتقال به انسان گزارش نشده است و واکسن خاصی نیز برای آن وجود ندارد اما بهتر است هر شش ماه یک مرتبه، داروی ضد انگلی به آن‌ها داده شود. البته درصورتی‌که غذای آن را به‌خوبی بشویید امکان آلودگی به انگل را نداشته و نیاز به داروی انگل هم نخواهد داشت.

همستر موجودی کوچک، کم دردسر، کم هزینه و مناسب برای نگهداری در آپارتمان به شمار می‌آید. نگهداری از همستر مانند سایر حیوانات خانگی باعث شادابی روح و تمدد اعصاب می‌گردد و سرگرمی مناسبی برای کودکان و سالمندان (برای جلوگیری از افسردگی) است .همسترها قابلیت برقراری رابطه با صاحب خود را دارند اما این موجودات در مقایسه با سایر حیوانات خانگی چون سگ‌­ها با دیدن صاحب خود ابراز شادی نمی‌­کنند. اما همسترهای بامزه آنقدر خواستنی هستند که می‌­توان این ابراز احساسات کم را نادیده گرفت. امیدواریم که با خواندن این مقاله ضمن آشنایی با عادات رفتاری همسترها، بتوانید حیوان خانگی مورد علاقه خود را انتخاب کنید.

سوالات متداول

همستر چند سال عمر می‌کند؟

بیشتر همسترهای خانگی عمر کوتاهی دارند و معمولاً حدود ۲ تا ۳ سال زندگی می‌کنند. صفحه فعلی هم همین بازه را برای طول عمر همسترها ذکر کرده است. 

همستر روزها می‌خوابد؟

بله، همسترها بیشتر شب‌فعال هستند و روزها معمولاً می‌خوابند. بیدار کردن ناگهانی همستر هنگام خواب می‌تواند باعث استرس یا گاز گرفتن شود. 

آیا همستر به واکسن نیاز دارد؟

برای همسترها مثل سگ و گربه برنامه واکسیناسیون رایج وجود ندارد، اما رعایت بهداشت، شستن دست‌ها و مراجعه به دامپزشک در صورت مشاهده علائم بیماری اهمیت دارد. CDC می‌گوید جوندگان کوچک می‌توانند گاهی حامل میکروب باشند، حتی اگر سالم به نظر برسند. 

همستر چه غذایی می‌خورد؟

غذای اصلی همستر بهتر است غذای کامل و مخصوص همستر باشد. مقدار کمی سبزیجات و میوه‌های مجاز هم می‌تواند به‌عنوان تنوع غذایی اضافه شود، اما همستر همیشه باید آب تازه و تمیز داشته باشد.

آیا همستر را می‌توان تنها نگه داشت؟

بله، بسیاری از همسترها حیوانات انفرادی هستند. RSPCA می‌گوید همسترهای سوری و چینی باید تنها نگهداری شوند و بعضی همسترهای کوتوله فقط در شرایط مناسب ممکن است جفت یا گروهی نگهداری شوند. 

چرا همستر گاز می‌گیرد؟

همستر ممکن است از ترس، بیدار شدن ناگهانی، گرفتن اشتباه یا نداشتن اعتماد گاز بگیرد. بهتر است هنگام بیداری و فعالیت با او ارتباط برقرار کنید و اجازه دهید کم‌کم به دست شما عادت کند.

چه چیزهایی برای قفس همستر لازم است؟

قفس امن، بستر مناسب، غذای همستر، ظرف آب، چرخ، مخفی‌گاه، اسباب‌بازی و وسیله جویدنی ایمن از وسایل اصلی نگهداری همستر هستند. Merck هم به خانه امن، بستر عمیق، غذا و فرصت ورزش برای همستر اشاره می‌کند.

اگر قصد نگهداری از همستر را دارید، بهتر است قبل از آوردن او به خانه، وسایل اصلی مثل غذای همستر، بستر مناسب، قفس یا باکس جوندگان، ظرف آب و غذا، چرخ و اسباب‌بازی را آماده کنید. در پت‌آباد می‌توانید دسته‌بندی محصولات جوندگان را بررسی کنید و بر اساس نیاز همستر خود انتخاب دقیق‌تری داشته باشید.

• تاریخ به‌روزرسانی: ۷ مهر ۱۴۰۵.