
نظافت و بهداشت بخش مهمی از نگهداری اصولی پرندگان زینتی است. پرنده روزانه در تماس مستقیم با قفس، نشیمنگاه، ظرف آب، دانخوری و کف قفس قرار دارد؛ بنابراین آلودگی هرکدام از این بخشها میتواند کیفیت محیط زندگی او را کاهش دهد.
فضولات، پوسته دانه، غذای تازه باقیمانده، گرد پر و رطوبت از مهمترین منابع آلودگی در قفس هستند. لوازم بهداشتی پرندگان برای سادهتر کردن نظافت، مراقبت از پرها، پاکسازی تجهیزات و حفظ شرایط مناسب محیط نگهداری تولید میشوند. انتخاب این محصولات باید با توجه به کاربرد، ترکیبات و حساسیت دستگاه تنفسی پرندگان انجام شود.
محصولات بهداشتی پرندگان کاربردهای متفاوتی دارند. بعضی برای شستوشوی قفس و تجهیزات، برخی برای مراقبت از پر و پوست و گروهی برای حفظ نظافت روزانه استفاده میشوند.
مهمترین محصولات این دسته عبارتاند از:
هر محصول باید دقیقاً مطابق کاربرد و دستور درجشده روی بستهبندی استفاده شود.
قفس محل اصلی زندگی پرنده است و آلودگی آن میتواند با غذای مانده، فضولات و رطوبت افزایش پیدا کند. نظافت منظم قفس به کاهش بو، تجمع آلودگی و تماس پرنده با محیط کثیف کمک میکند.
بهداشت قفس شامل پاک کردن روزانه بخشهای آلوده و شستوشوی دورهای تجهیزات است. تنها تمیز کردن ظاهری کافی نیست؛ گوشهها، اتصالات، سینی کف، گیرهها و زیر نشیمنگاهها نیز باید بررسی شوند.
شوینده قفس برای پاک کردن فضولات خشکشده، باقیمانده غذا، چربی و آلودگی سطوح استفاده میشود. این محصولات ممکن است به شکل اسپری، محلول یا کنسانتره عرضه شوند.
شوینده مناسب باید:
ضدعفونیکننده برای کاهش آلودگی میکروبی سطوح استفاده میشود و با شوینده معمولی تفاوت دارد. ابتدا باید آلودگی قابلمشاهده پاک شود و سپس محصول ضدعفونیکننده مطابق دستور استفاده گردد.
هنگام ضدعفونی قفس:
ترکیب کردن چند ماده شوینده یا ضدعفونیکننده با یکدیگر خطرناک است و نباید انجام شود.
تفاوت شوینده و ضدعفونیکننده پرندگان
شوینده برای جدا کردن آلودگی، چربی و فضولات از سطح استفاده میشود. ضدعفونیکننده برای کاهش برخی عوامل میکروبی روی سطح تمیز طراحی شده است.
ضدعفونی کردن سطحی که هنوز پوشیده از فضولات و مواد غذایی است، اثر مناسبی ندارد. به همین دلیل معمولاً ابتدا شستوشو و سپس ضدعفونی انجام میشود.
برای نظافت روزانه ممکن است آب گرم و شوینده مناسب کافی باشد، اما در شرایط خاص مانند ورود پرنده جدید یا سابقه بیماری، برنامه ضدعفونی دقیقتری موردنیاز است.
اسپری تمیزکننده قفس
اسپریهای تمیزکننده برای پاکسازی سریع سینی، میلهها و تجهیزات قفس کاربرد دارند. این محصولات باید دور از صورت پرنده و خارج از محیط بسته استفاده شوند.
پیش از خرید اسپری به این موارد توجه کنید:
اسپری را روی ظرف آب، غذا، خوراک و وسایل جویدنی استفاده نکنید، مگر اینکه سازنده آن را مجاز اعلام کرده باشد.
کفپوش قفس پرندگان
کفپوش مناسب نظافت قفس را سادهتر میکند و امکان بررسی فضولات را نیز فراهم میسازد. کاغذ ساده، زیرانداز مخصوص و پدهای تولیدشده برای قفس از گزینههای رایج هستند.
کفپوش باید:
پودر و بستر کف قفس
برخی محصولات برای جذب رطوبت، کاهش بو یا پوشاندن کف قفس طراحی شدهاند. پیش از استفاده باید بررسی شود که محصول مخصوص پرندگان باشد و گردوغبار یا رایحه آزاردهنده ایجاد نکند.
پرندگان دستگاه تنفسی حساسی دارند و ذرات معلق میتوانند مشکلساز باشند. همچنین بستر نباید شرایط مشاهده تغییرات فضله را کاملاً از بین ببرد.
برای بسیاری از قفسها، کاغذ ساده و قابل تعویض گزینهای کاربردی و قابلکنترل است.
محصولات کنترل بوی قفس
بوی نامطبوع معمولاً نتیجه باقی ماندن فضولات، غذای فاسد، رطوبت یا نظافت ناکافی است. محصولات کنترل بو تنها باید در کنار نظافت منظم استفاده شوند و نباید بوی آلودگی را بدون حذف منبع آن پنهان کنند.
از خوشبوکنندههای محیط، اسپریهای معطر و اسانسها در نزدیکی پرنده استفاده نکنید. محصول کنترل بو باید مخصوص محیط حیوانات بوده و برای پرندگان ایمن باشد.
برس نظافت قفس
برسهای کوچک و متوسط برای تمیز کردن سینی، گوشهها، میلهها، نشیمنگاه و اتصالات قفس کاربرد دارند. بهتر است چند برس جدا برای بخشهای مختلف در نظر گرفته شود.
برس مناسب باید:
ابزار تمیز کردن آبخوری و دانخوری
آبخوریهای مخزنی و دانخوریهای دارای گوشه یا خروجی باریک به برس مخصوص نیاز دارند. رسوب و لایههای لغزنده ممکن است در بخشهایی جمع شوند که با شستوشوی سطحی پاک نمیشوند.
برای نظافت بهتر:
وان حمام پرندگان
حمام کردن میتواند به پاکیزگی پرها و پوست بسیاری از پرندگان کمک کند. وان حمام باید کمعمق، متناسب با اندازه پرنده و قابل شستوشو باشد.
وان مناسب ویژگیهای زیر را دارد:
آب حمام باید ساده و تمیز باشد. شامپو یا شوینده انسانی نباید داخل آب پرنده ریخته شود.
اسپری حمام پرندگان
برخی پرندگان به اسپری ملایم آب علاقه دارند. اسپری باید مهپاش نرم ایجاد کند و آب آن تمیز و با دمای مناسب باشد.
اسپری مستقیم و پرفشار روی صورت پرنده مناسب نیست. بهتر است آب از بالا و به شکل باران ملایم پاشیده شود تا پرنده در صورت تمایل وارد محدوده آن شود.
اسپریهای مراقبتی آماده نیز باید مخصوص پرندگان باشند و ترکیبات آنها پیش از مصرف بررسی شود.
محصولات مراقبت از پر ممکن است برای حفظ رطوبت، کاهش خشکی یا پاکیزگی پرها طراحی شده باشند. این محصولات به شکل اسپری یا محلول عرضه میشوند.
پیش از استفاده باید به موارد زیر توجه شود:
پرهای چرب، نامرتب یا دارای بوی غیرطبیعی میتوانند نشانه مشکل جسمی باشند و نباید فقط با اسپری پوشانده شوند.
در بیشتر شرایط، آب تمیز برای حمام پرنده کافی است. شامپوهای انسانی، شامپو بچه، صابون و شویندههای معمولی برای پوست و پر پرنده مناسب نیستند.
اگر محصولی با عنوان شامپو یا پاککننده پرنده عرضه میشود، باید مخصوص پرندگان باشد و دقیقاً مطابق دستور استفاده شود. در صورت آلودگی شدید پرها با مواد چسبنده یا شیمیایی، بهتر است پیش از شستوشو با دامپزشک مشورت شود.
مراقبت بهداشتی از منقار پرنده
منقار پرنده بهطور طبیعی با غذا خوردن، جویدن و استفاده از وسایل مناسب دچار سایش میشود. لوازم جویدنی ایمن و بعضی محصولات معدنی میتوانند به فعالیت طبیعی منقار کمک کنند.
رشد بیش از حد، تغییر شکل، ترک یا پوستهریزی شدید منقار ممکن است به بیماری یا تغذیه نامناسب مربوط باشد. کوتاه کردن منقار در خانه بدون تجربه کافی میتواند باعث آسیب و خونریزی شود.
نشیمنگاههای متنوع با قطرهای مختلف میتوانند به حفظ وضعیت طبیعی پا و ناخن کمک کنند. نشیمنگاه سوهانی یا معدنی باید محدود و در کنار مدلهای طبیعی استفاده شود.
ناخن بسیار بلند ممکن است به پارچه، طناب یا میلههای قفس گیر کند. کوتاه کردن ناخن باید با شناخت محل رگ خونی انجام شود و برای افراد بیتجربه بهتر است به دامپزشک یا فرد ماهر سپرده شود.
لوازم مراقبت از پا
محصولات مراقبت از پا ممکن است شامل نشیمنگاه استاندارد، محلول پاککننده یا محصولات حمایتی باشند. مهمتر از هر محصولی، تمیزی نشیمنگاه و تنوع قطر آن است.
کف پای پرنده باید از نظر موارد زیر بررسی شود:
در صورت مشاهده زخم یا تورم، استفاده خودسرانه از پماد انسانی توصیه نمیشود.
برخی دستمالهای مخصوص برای پاک کردن محدود سطوح یا تجهیزات عرضه میشوند. محصول باید بدون الکل، رایحه قوی و ترکیبات تحریککننده باشد و کاربرد آن روی بستهبندی مشخص شده باشد.
دستمال مرطوب انسانی یا عطری برای پاک کردن بدن پرنده مناسب نیست. پس از استفاده روی تجهیزات نیز نباید باقیماندهای در تماس با غذا یا منقار پرنده قرار گیرد.
نظافت روزانه لوازم پرنده
بعضی کارهای بهداشتی بهتر است هر روز انجام شوند:
نظافت روزانه باعث میشود آلودگی روی سطوح خشک و سخت نشود.
نظافت هفتگی و دورهای قفس
برنامه نظافت عمیقتر به گونه، تعداد پرندگان، اندازه قفس و نوع غذا بستگی دارد. بهطور دورهای بهتر است موارد زیر انجام شوند:
قفس و تجهیزات باید پیش از بازگشت پرنده کاملاً خشک شوند.
نظافت قفس عروس هلندی
عروس هلندی گرد پر قابلتوجهی تولید میکند و ممکن است سطوح اطراف قفس سریعتر غبارآلود شوند. نظافت منظم میلهها، سینی و محیط اطراف قفس اهمیت دارد.
بهتر است از دستمال مرطوب مناسب برای جمع کردن گرد پر استفاده شود و از جارو کردن خشک که ذرات را در هوا پخش میکند خودداری شود.
نظافت قفس مرغ عشق
ظروف کوچک، دانخوری و آبخوری مرغ عشق ممکن است با پوسته دانه و فضولات آلوده شوند. آبخوری مخزنی باید روزانه از نظر باز بودن خروجی بررسی شود.
به دلیل جثه کوچک، استفاده از محصولات غلیظ یا دوزهای نامشخص برای مرغ عشق مناسب نیست.
نظافت قفس قناری و فنچ
قناری و فنچ پوسته دانه زیادی در اطراف ظرف غذا باقی میگذارند. کف قفس و دانخوری باید مرتب بررسی شوند تا غذای قابلخوردن با پوستههای خالی اشتباه نشود.
غذای تخممرغی و سبزیجات نیز باید پس از مدت کوتاهی جمعآوری شوند.
نظافت قفس مرغ مینا
مرغ مینا میوه و غذای نرم مصرف میکند و ممکن است قفس او سریعتر کثیف شود. ظرفها، سینی کف و اطراف قفس معمولاً به شستوشوی بیشتری نیاز دارند.
برای این پرنده استفاده از ظروف صاف، قابل جداسازی و کفپوش قابل تعویض نظافت را سادهتر میکند.
نظافت قفس کاسکو و طوطیهای بزرگ
کاسکو و طوطیهای بزرگ قدرت تخریب بیشتری دارند و باقیمانده میوه، مغز و غذا را در بخشهای مختلف قفس پخش میکنند.
برس مقاوم، ظرف استیل، سینی جداشونده و شوینده مناسب برای نظافت تجهیزات این پرندگان کاربردی هستند. گیرهها، پیچها و پوشش میلهها نیز باید از نظر جویدگی و آسیب بررسی شوند.
جوجهها نسبت به آلودگی، رطوبت و تغییر دما حساستر هستند. محیط نگهداری آنها باید مرتب تمیز و خشک شود.
لوازم موردنیاز ممکن است شامل موارد زیر باشند:
سرنگ و وسایل تغذیه جوجه باید پس از هر وعده کاملاً تمیز شوند. باقیمانده سرلاک محیط مناسبی برای آلودگی ایجاد میکند.
خطر شویندههای خانگی برای پرندگان
بسیاری از شویندههای خانگی دارای بو و بخارات قوی هستند. پرندگان دستگاه تنفسی حساسی دارند و تماس با اسپری، عطر و گازهای شیمیایی میتواند برای آنها خطرناک باشد.
از موارد زیر در نزدیکی پرنده خودداری کنید:
هنگام نظافت، تهویه محیط باید مناسب باشد و پرنده در فضای دیگری قرار گیرد.
آیا سرکه برای نظافت قفس مناسب است؟
برخی افراد از محلول رقیق سرکه برای پاک کردن رسوب و آلودگی سطحی استفاده میکنند، اما سرکه جای ضدعفونیکننده تخصصی را نمیگیرد. بوی آن نیز ممکن است برای پرنده آزاردهنده باشد.
در صورت استفاده، پرنده باید از محیط دور باشد، سطوح کاملاً آبکشی و خشک شوند و هیچ بخار یا بویی باقی نماند. برای آلودگیهای خاص بهتر است از محصولی با دستور مشخص استفاده شود.
آیا وایتکس برای قفس پرنده مناسب است؟
استفاده از سفیدکننده نیازمند دقت بسیار زیاد، رقیقسازی صحیح، تهویه کامل و آبکشی دقیق است. بخار و باقیمانده آن میتواند برای پرنده خطرناک باشد.
برای استفاده روزانه بهتر است محصولی انتخاب شود که مشخصاً برای محیط حیوانات مناسب باشد. در صورت نیاز به ضدعفونی تخصصی نیز دستور دامپزشک یا تولیدکننده محصول رعایت شود.
اگر چند پرنده دارید یا پرنده جدیدی وارد خانه شده است، لوازم بهداشتی و ظروف بهتر است جدا باشند. برس، دستمال و وسایل نظافت پرنده جدید نباید بدون شستوشو برای قفس قبلی استفاده شوند.
برای کاهش انتقال آلودگی:
ابتدا پرندگان سالم و سپس پرنده قرنطینهشده را رسیدگی کنید.
برخی اشتباهات میتوانند اثر نظافت را کاهش دهند یا برای پرنده خطر ایجاد کنند:
هنگام خرید لوازم بهداشتی پرندگان باید نوع کاربرد، ترکیبات و نحوه استفاده محصول را بررسی کنید. محصولی که برای پاک کردن قفس تولید شده است، لزوماً برای تماس مستقیم با بدن پرنده مناسب نیست.
پیش از خرید به موارد زیر توجه کنید:
قیمت لوازم بهداشتی پرندگان یکی از معیارهای انتخاب است، اما ایمنی ترکیبات، کاربرد درست و سهولت مصرف اهمیت بیشتری دارند.
در فروشگاه اینترنتی پتآباد میتوانید انواع شوینده و ضدعفونیکننده قفس، کفپوش، وان حمام، اسپری مراقبت از پر، برس نظافت، محصولات کنترل بو و لوازم مراقبت از منقار و ناخن را مشاهده و مقایسه کنید.
هنگام خرید لوازم بهداشتی پرندگان بهتر است توضیحات، ترکیبات، روش مصرف و بخشهای قابل استفاده هر محصول را بررسی کنید. محصول مناسب پاکسازی قفس نباید بدون مجوز تولیدکننده روی بدن پرنده استفاده شود و محصولات مراقبت از پر نیز جایگزین بررسی علت مشکلات پوستی یا ریزش غیرطبیعی پر نیستند.
امکان خرید اقساطی لوازم بهداشتی پرندگان از طریق اسنپپی نیز در پتآباد فراهم است تا بتوانید محصولات نظافت، حمام و مراقبت روزانه پرنده را با شرایط پرداخت مناسبتری تهیه کنید.
محصولی که برای محیط پرندگان یا حیوانات تولید شده، دستور مصرف مشخصی دارد و پس از استفاده بهطور کامل پاک یا آبکشی میشود، انتخاب مناسبتری است.
ظرف آب، غذای تازه و بخشهای آلوده بهتر است روزانه تمیز شوند. شستوشوی کامل قفس نیز بر اساس اندازه، تعداد پرندگان و میزان آلودگی بهصورت دورهای انجام میشود.
همه شویندههای خانگی برای محیط پرندگان مناسب نیستند. رایحه و بخارات قوی یا باقیمانده مواد شیمیایی میتوانند خطرناک باشند.
در بیشتر موارد آب تمیز برای حمام کافی است. فقط محصولات مخصوص پرندگان باید مطابق دستور استفاده شوند و شامپوهای انسانی مناسب نیستند.
اسپری ملایم آب میتواند برای بعضی پرندگان مناسب باشد، اما پرنده نباید مجبور به حمام شود. اسپری پرفشار یا مستقیم روی صورت مناسب نیست.
کفپوش باید تمیز، کمگردوغبار، بدون رایحه و قابل تعویض باشد. کاغذ ساده یکی از گزینههای کاربردی برای بسیاری از قفسها است.
مخزن و خروجی را باز کنید، با برس باریک و آب گرم بشویید، کاملاً آبکشی کنید و پیش از استفاده از باز بودن مسیر آب مطمئن شوید.
خیر. بهتر است پرنده، ظروف و غذا از محیط خارج شوند و پس از پایان زمان مصرف، آبکشی و خشک شدن کامل، دوباره به قفس بازگردند.
خیر. این محصولات برای نظافت و مراقبت روزانه طراحی شدهاند و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان دامپزشکی نیستند.





















