درمان کک و کنه سگ؛ علائم، راه‌های پیشگیری و انتقال به انسان

اگر سگ کک یا کنه گرفت چه کار کنیم؟

اگر روی بدن سگ کک، کنه، دانه‌های سیاه شبیه خاک کک، خارش شدید یا قرمزی پوست دیدید، اول بدن سگ را آرام و کامل بررسی کنید و از کندن خشن کنه یا استفاده خودسرانه از مواد خانگی و داروهای انسانی خودداری کنید. برای انتخاب روش درمان، بهتر است از محصولات ضد انگل مخصوص سگ مثل اسپری، شامپو، قطره یا داروی تجویزشده استفاده شود و در موارد شدید، توله‌ها، سگ‌های بیمار یا وجود زخم و بی‌حالی، با دامپزشک مشورت شود. همزمان باید جای خواب، فرش، مبل و محیط زندگی سگ هم تمیز شود؛ چون کک و تخم آن می‌توانند در محیط باقی بمانند.

سگ‌ها حیوانات پرجنب و جوش و بازیگوشی هستند که برای تخلیه‌ی انرژی آنها لازم است تا حتماً زمان کافی گذاشته شود. معمولاً صاحبان سگ برای تخلیه‌ی انرژی پت خود را به محیط‌های باز مانند پارک، جنگل، کوه و ... می‌برند تا بتوانند به راحتی بازی کرده و تخلیه انرژی شوند. برخلاف تمام مزایایی که بازی در محیط آزاد برای سگ‌ها دارد، حضور در چنین محیط‌هایی یک معضل بزرگ را به همراه دارد و آن احتمال چسبیدن کک و کنه به بدن سگ‌هاست. به همین دلیل صاحبان باید از نحوه درمان کک و کنه در سگ‌ها مطلع باشند.

آیا کک سگ به انسان منتقل می شود؟ 

کنه معمولاً مثل یک بیماری از سگ به انسان «منتقل» نمی‌شود، اما سگ می‌تواند کنه را از پارک، باغ، جنگل یا محیط‌های پرعلف با خود به خانه بیاورد. در این حالت، کنه ممکن است از بدن سگ جدا شود، روی لباس، فرش یا پوست انسان قرار بگیرد و بعداً انسان را نیش بزند. CDC هم تأکید می‌کند حیوانات خانگی می‌توانند کنه را از بیرون وارد خانه کنند و این کنه‌ها ممکن است بعداً به انسان بچسبند یا او را نیش بزنند.

پس جواب این است: بله، سگ می‌تواند کنه را وارد محیط زندگی انسان کند؛ اما خود سگ معمولاً بیماری را مستقیم منتقل نمی‌کند، بلکه کنه عامل اصلی خطر است.

آیا انسان از سگ کنه می‌گیرد؟

کنه معمولاً مثل یک بیماری از سگ به انسان «منتقل» نمی‌شود، اما سگ می‌تواند کنه را از پارک، باغ، جنگل یا محیط‌های پرعلف با خود به خانه بیاورد. در این حالت، کنه ممکن است از بدن سگ جدا شود، روی لباس، فرش یا پوست انسان قرار بگیرد و بعداً انسان را نیش بزند. CDC هم تأکید می‌کند حیوانات خانگی می‌توانند کنه را از بیرون وارد خانه کنند و این کنه‌ها ممکن است بعداً به انسان بچسبند یا او را نیش بزنند.

پس جواب این است: بله، سگ می‌تواند کنه را وارد محیط زندگی انسان کند؛ اما خود سگ معمولاً بیماری را مستقیم منتقل نمی‌کند، بلکه کنه عامل اصلی خطر است.

آشنایی با انواع کک و کنه‌ها + عکس کک در بدن سگ

پیش از آشنایی با انواع روش‌های درمان کک و کنه‌ سگ‌ها خوب است تا این موجودات را بشناسید. این جانوران انگلی هستند که برای بقا نیاز به تغذیه از خون بدن میزبان دارند و می‌توانند باعث ایجاد ناراحتی و انتقال بیماری شوند. با اینکه هر دو انگل‌ هستند ولی تفاوت‌هایی در ظاهر، رفتار و چرخه زندگی آن‌ها وجود دارد.

با فرارسیدن فصل تابستان فعالیت کک و کنه‌ها آغاز می‌شود؛ زندگی این جانوران انگلی به صورت تخم شروع می‌‌شود که در تابستان به صورت لارو از تخم خارج و به نوک علف‌ها و دیگر گیاهان کوتاه می‌خزند. در آنجا منتظر می‌مانند تا جانور خون‌گرم مانند سگ‌ها برسد. با برخورد بدن سگ به این گیاهان، کک و کنه‌ها به بدن آن‌ها محکم می‌چسبند، به درون پوست نفوذ و شروع به مکیدن خون می‌کنند.

بیشتر بخوانید: آشنایی با بیماری‌های رایج در سگ، علائم و نحوه پیشگیری از آن‌ها

کک و کنه نه تنها برای سگ شما آزاردهنده هستند، بلکه می‌توانند باعث انتقال بیماری‌های خطرناکی نیز شوند. بنابراین، درمان و پیشگیری از این انگل‌ها بسیار مهم است. کک‌های ماده به صورت مداوم روی میزبان خود تخم می‌‌گذارند به طوری که تعداد تخم‌ها در روز می‌تواند به ۵0 تا هم برسد. نکته‌ی قابل توجه در مورد کک‌ها قدرت انتقال تخم‌ها از بدن میزبان خود به روی فرش، اسباب منزل، چمن، زمین، خاک یا هر سطح دیگر است. عمر یک کک بر روی بدن میزبان حدود صد روز است.

یک کنه‌ی ماده می‌تواند هزاران تخم بگذارد. کنه تخم‌هایش را در نوک علف‌ها و دیگر گیاهان کوتاه رها می کند تا بدین طریق میزبان پیدا کرده و به آن محکم بچسبد. خوشبختانه كنه‌ها برخلاف كک‌ها قدرت جهش ندارند و زمان کوتاه‌تری روی بدن میزبان می‌مانند. البته برخی از انواع کنه‌ها تهاجمی بوده و به سمت میزبان حمله می‌کنند. كنه‌ها با گزش خود باعث تحريک پوست و خارش میزبان شده و می توانند بطور متوسط ۵-۴ ميلی‌ليتر از خون او را بمکند.

علائم وجود کک و کنه در سگ؛ چطور متوجه شویم سگ کک و کنه گرفته است؟

توجه به رفتار، خلق و خو و ظاهر سگ شما را در داشتن یا نداشتن کک و کنه در بدن سگ، راهنمایی خواهد کرد. پیش از اینکه به فکر راه‌های درمان کک و کنه در سگ باشید، لازم است تا با علائم آن آشنا شوید. رایج‌ترین علائم وجود کک و کنه در سگ‌ها عبارتند از:

• خارش شدید: یکی از بارزترین علائم وجود کک و کنه در سگ‌ها خارش شدید بدن است. به طوری که سگ مدام خود را می‌خاراند و ممکن است پوستش قرمز و ملتهب شود.
• ریزش مو: به دلیل خارش شدید و آسیب دیدن پوست، موهای سگ ممکن است بریزند؛ به ویژه در ناحيه باسن و اطراف دم.
• کثیفی کک: دانه‌های سیاه رنگی که روی پوست یا موی سگ دیده می‌شوند و با ناخن له می‌شوند و لکه‌ی خونین از آن‌ها خارج می‌شود.
• بی‌قراری و تحریک‌پذیری: سگ ممکن است به دلیل خارش و ناراحتی، بیش از حد بی‌قرار و تحریک‌پذیر شود یا دائما به دور دم خود بچرخد.
• کم‌خونی: در موارد شدید آلودگی، کک‌ها می‌توانند باعث کم‌خونی در سگ شوند.
• ترشحات گوش: افزایش یافتن ترشحات در گوش سگ و ایجاد عفونت باکتریایی ثانویه در آن از دیگر علائم داشتن کک و کنه در بدن سگ است.

روش‌های درمان کک و کنه در سگ

برای درمان کک و کنه در سگ‌ها روش‌های مختلفی وجود دارد؛ برخی از آنها به روش خانگی و برخی با کمک مواد شیمیایی درمان می‌شوند که در این مقاله قصد داریم هر دوی این روش‌ها را بررسی کنیم.

درمان خانگی کک و کنه سگ؛ کدام کارها ایمن نیستند؟

درمان خانگی کک و کنه سگ نباید به معنی استفاده از هر ماده گیاهی، اسانس، سرکه یا ترکیب دست‌ساز روی پوست حیوان باشد. پوست سگ‌ها حساس است و بعضی مواد طبیعی هم می‌توانند باعث تحریک، سوختگی، مسمومیت یا بدتر شدن خارش شوند. Merck Veterinary Manual تأکید می‌کند که اسانس‌ها می‌توانند از راه پوست، تنفس یا دستگاه گوارش جذب شوند و مصرف مستقیم اسانس‌های غلیظ روی حیوانات توصیه نمی‌شود.

بهتر است در خانه فقط کارهای ایمن انجام شود: بررسی بدن سگ، شانه‌کردن با شانه مخصوص، شستن جای خواب، جاروبرقی منظم، شستن پارچه‌ها و جلوگیری از تماس با حیوانات آلوده. برای درمان مستقیم بدن سگ، محصولات مخصوص ضد کک و کنه انتخاب مطمئن‌تری هستند؛ آن هم با توجه به سن، وزن و شرایط سلامتی حیوان.

درمان کک و کنه در سگ‌ها از طریق مواد شیمیایی

1. شامپوهای ضد کک و کنه: این شامپوها به طور موقت کک و کنه‌های روی بدن سگ را از بین می‌برند.
2. قطره‌های ضد انگل: این قطره‌ها روی پوست پشت گردن سگ ریخته می‌شوند و به تدریج جذب پوست شده و بدن سگ را در برابر کک و کنه محافظت می‌کنند.
3. اسپری‌های ضد انگل: این اسپری‌ها برای درمان و پیشگیری از کک و کنه استفاده می‌شوند و باید روی بدن سگ اسپری شوند.
4. قرص‌های ضد انگل: این قرص‌ها به صورت خوراکی به سگ داده می‌شوند و از بدن سگ در برابر انواع انگل‌ها محافظت می‌کنند.
5. گردنبند ضد انگل: این گردنبندها به دور گردن سگ بسته می‌شوند و به صورت مداوم مواد دفع آفتی را آزاد می‌کنند که از سگ در برابر کک و کنه محافظت می‌کند.
6. داروی تزریقی انگل: آیورمکتین داروی تزریقی است که به‌صورت زیر پوستی به سگ‌ها تزریق می‌شود. این دارو باعث می‌شود تا کک و کنه‌های چسبیده به پوست از بین بروند.

برای خرید اسپری ضدکک و کنه سگ کلیک کنید

بعد از دیدن کک یا کنه چه کنیم؟

نکات مهم برای درمان کک و کنه

• تمام محیط اطراف سگ را تمیز کنید: علاوه بر درمان خود سگ، باید محل زندگی او را نیز به طور کامل تمیز کنید. فرش‌ها، مبلمان، و هر جایی که سگ رفت و آمد می‌کند را جارو بکشید و بشویید.
• به طور مرتب سگ را چک کنید: هر هفته بدن سگ را به دقت بررسی کنید تا از وجود کک و کنه مطمئن شوید.
• به دامپزشک مراجعه کنید: برای تشخیص دقیق نوع انگل و انتخاب بهترین روش درمان، حتما به دامپزشک مراجعه کنید.
• از محصولات با کیفیت استفاده کنید: برای درمان و پیشگیری از کک و کنه، از محصولات با کیفیت و تایید شده توسط دامپزشک استفاده کنید.

راهکارهای پیشگیری از کک و کنه سگ

پیشگیری از کک و کنه فقط به استفاده از یک محصول ضد انگل محدود نمی‌شود. سگ‌هایی که بیرون از خانه، پارک، باغ، فضای سبز یا مناطق پرعلف رفت‌وآمد دارند، باید مرتب بررسی شوند. CDC توصیه می‌کند حیواناتی که بیرون می‌روند، روزانه برای وجود کنه بررسی شوند، مخصوصاً بعد از حضور در محیط‌های بیرونی.

برای پیشگیری بهتر، باید سه بخش را با هم دید: بدن سگ، محیط خانه و برنامه مراقبتی. استفاده از اسپری، قطره، شامپو یا گردنبند ضد انگل می‌تواند کمک‌کننده باشد، اما همزمان شستن جای خواب، جاروبرقی، کوتاه نگه داشتن چمن حیاط و جلوگیری از تماس با حیوانات آلوده هم اهمیت دارد. CDC برای پیشگیری از کک نیز به حمام و برس‌کشی منظم، بررسی حیوان، درمان سالانه و تمیز نگه داشتن خانه و bedding حیوان اشاره می‌کند.

همانطور که می‌دانید همیشه پیشگیری بهتر از درمان است؛ در همین راستا هم بهتر از پیش از درمان کک و کنه در سگ‌ها به دنبال راه‌هایی برای پیشگیری از مبتلا شدن به این انگل‌های پوستی باشید.

• استفاده منظم از محصولات ضد انگل: بهترین راه برای پیشگیری از کک و کنه، استفاده منظم از محصولات ضد انگل است.
• نظافت منظم محیط: محیط زندگی سگ را همیشه تمیز نگه دارید.
• معاینه منظم: به طور مرتب بدن سگ را به دنبال وجود کک و کنه بررسی کنید.
• جلوگیری از تماس سگ با حیوانات آلوده: از تماس سگ با حیوانات آلوده به کک و کنه جلوگیری کنید.

توجه: برخی از کک‌ها و کنه‌ها می‌توانند بیماری‌هایی مانند بیماری لایم را به سگ منتقل کنند. بنابراین، درمان و پیشگیری از این انگل‌ها بسیار مهم است.

سوالات متداول

• آیا انسان از سگ کنه می‌گیرد؟

سگ می‌تواند کنه را از محیط بیرون وارد خانه کند و کنه ممکن است بعداً به انسان بچسبد یا او را نیش بزند. بنابراین بعد از حضور سگ در پارک، باغ یا محیط‌های پرعلف، بررسی بدن سگ مهم است.

• آیا کک سگ به انسان منتقل می‌شود؟

کک‌ها بیشتر از حیوانات تغذیه می‌کنند، اما در صورت آلودگی سگ یا خانه، ممکن است انسان را هم نیش بزنند. تمیز کردن محیط و درمان حیوان باید همزمان انجام شود.

• کنه سگ را چطور جدا کنیم؟

کنه نباید با فشار، پیچاندن یا کندن خشن جدا شود. بهتر است از ابزار مناسب استفاده شود و اگر کنه عمیق چسبیده، پوست ملتهب شده یا مطمئن نیستید، دامپزشک آن را جدا کند.

• درمان خانگی کک سگ با سرکه سیب خوب است؟

سرکه سیب درمان قطعی کک نیست و ممکن است پوست بعضی سگ‌ها را تحریک کند. برای درمان اصلی بهتر است از محصولات مخصوص حیوانات و روش‌های ایمن‌تر استفاده شود.

• بهترین راه پیشگیری از کک و کنه سگ چیست؟

بررسی منظم بدن سگ، استفاده از محصولات ضد انگل مناسب، شست‌وشوی جای خواب، جاروبرقی منظم و کاهش تماس با محیط‌های آلوده بهترین ترکیب پیشگیری است.

• کک و کنه سگ کجا پنهان می‌شوند؟

اطراف گوش، گردن، زیر قلاده، زیر بغل، بین انگشتان پا، کشاله ران و اطراف دم از نقاط رایج برای پنهان شدن کک و کنه هستند.

• چه زمانی باید سگ را به دامپزشک ببریم؟

اگر سگ بی‌حال است، پوستش زخم شده، دچار کم‌خونی، خارش شدید، التهاب گسترده، تب، بی‌اشتهایی یا آلودگی شدید شده، مراجعه به دامپزشک ضروری است.

اگر سگ شما زیاد بیرون می‌رود یا بعد از گردش در پارک و فضای سبز دچار خارش، بی‌قراری یا التهاب پوستی شده، بهتر است موضوع کک و کنه را جدی بگیرید. در پت‌آباد می‌توانید محصولات مرتبط با سلامت و بهداشت سگ، از اسپری و قطره ضد انگل گرفته تا شامپو، برس و لوازم مراقبتی را بررسی کنید و بر اساس سن، وزن و شرایط سگ خود انتخاب دقیق‌تری داشته باشید.