امروزه طوطی برزیلی، این پرنده زیبا و دوستداشتنی، محبوب بسیاری از پرندهدوستان است و عده زیادی دست به نگهداری از طوطی برزیلی در محل زندگی خود زدهاند. اما مثل تمام حیوانات خانگی، این پرنده جذاب هم برای یک زندگی خوب و سالم، به یک تغذیه متعادل و مقوی نیاز دارد.
به طور کل برای تغذیه طوطی برزیلی از مواردی مثل غذای خشک مخصوص، حبوبات، سبزیها، انواع دانهها، غلات و میوهها تشکیل میشود.
پس اگر شما هم جزو سرپرستان یا دوستداران این کوچولوهای تودلبرو هستید، این مطلب مخصوص شماست و سعی کردهایم این نوشتار را به عنوان یک راهنمای جامع تغذیه طوطی برزیلی تنظیم کنیم. مطالبی که در این مقاله خواهید خواند، به شرح زیر است:
- انواع گونه طوطی برزیلی
- غذای جوجه طوطی برزیلی
- خصوصیات ظاهری طوطی برزیلی
- به طوطی برزیلی چه غذایی ندهم؟
- غذای طوطی برزیلی یا کوتوله برزیلی
- تغذیه طوطی برزیلی در زمان تخمگذاری (جوجهکشی)

خصوصیات ظاهری طوطی برزیلی
پیش از اینکه به راهنمای جامع تغذیه طوطی برزیلی بپردازیم بهتر است کمی در مورد خصوصیات ظاهری این پرنده بیشتر بدانید. جالب است بدانید که طوطی برزیلی، که آن را با نام «کوتوله برزیلی» یا Lovebird «لاوبرد» میشناسیم، یک پرنده کوچک، زیبا و بازیگوش با پرهای رنگی و خیرهکننده است.
این پرنده در دسته کوچکترین طوطیسانان جای میگیرد و بومی آفریقا به شمار میرود. طوطی برزیلی قدی بین 13 تا 17سانتیمتر دارد و دارای ۹ گونه اصلی است.
خصوصیات رفتاری طوطی برزیلی
طوطی برزیلی یا لاوبرد، خلق و خویی گرم و اجتماعی دارد و بهشدت پرانرژی و وابستهمزاج است. یعنی هم به جفتش و هم به شمایی که صاحب و سرپرست و همبازیاش هستید عشق میورزد و لقب Lovebird واقعا برازندهاش است.
این کوچولوها رفتاری بسیار عاطفی و احساساتی دارند، بهصورت غریزی جفتمحور هستند و در صورت عدم تعامل کافی با همنوع یا صاحب خود، بهسرعت دچار استرس، بیقراری و رفتارهای مخرب میشوند.
لاوبردها بازیگوش، کنجکاو و فعالاند و به تحرک روزانه، اسباببازی و یک محیط پویا نیاز دارند. البته گول جثه کوچکشان را نخورید که جسور و قلمروطلب هستند و ممکن است نسبت به پرندگان دیگر رفتار تهاجمی نشان دهند.
وابستگی بالا، هوش مناسب و واکنش احساسی سریع، باعث میشود نگهداری از آنها برای افرادی که وقت و حوصله کافی دارند بسیار ایدهآل باشد.
در همین ابتدا باید یادآور شد که طوطی برزیلی، مثل نژادهایی از جمله کاکادو، ملنگو و کاسکو توانایی سخن گفتن ندارد و فقط در موارد خیلی نادر، میتواند به صورت محدود آواهایی تولید کند و جواب صاحبش را بدهد.

آیا طوطی برزیلی واقعا از برزیل آمده؟!
این پرنده بومی قاره آفریقا و ماداگاسکار است و در واقعیت، هیچ ربطی به کشور برزیل و قارهٔ آمریکای جنوبی ندارد. لفظ «طوطی برزیلی» یا «کوتوله برزیلی» فقط یک نام بازاری و رایج در ایران بوده که در سالهای گذشته و توسط واردکنندگان و فروشندگان باب شده است.
دلیل این اسمگذاری احتمالا به خاطر پرهای رنگی و عجیبشان بوده. چون درست مثل طوطیهای برزیلی و آمازونی چشمگیر و خیرهکننده است. از آنطرف هم لابد اسم «کوتوله آفریقایی» به اندازه «طوطی برزیلی» جذاب و مشتریپسند نبوده است. در هر حال، ما هم همان سنت قدیمی و رایج را پیش میبریم و این کوچولوها را به عنوان طوطی برزیلی خطاب میکنیم.
آیا طوطی برزیلی با مرغ عشق فرق دارد؟
بله فرق دارند و دو گونهٔ کاملا مجزا هستند. یعنی طوطی برزیلی، با پرندهای که در ایران به عنوان «مرغ عشق» میشناسیم فرق دارد. مرغ عشقها که در دنیا با نام Budgie شناخته میشوند، گونهای کاملا متفاوت و بومی استرالیا هستند. کافیست سر و شکل و ساختار نوک این دو پرنده را مقایسه کنید تا به تفاوتهای بارزشان پی ببرید.
بنابراین، طبق نامگذاری جهانی و استاندارد، مرغ عشق یا همان لاوبرد (Lovebird) همین گونهای است که در ایران به اشتباه به نام طوطی برزیلی شناخته شده و میخواهیم در این مطلب حسابی دربارهاش صحبت کنیم.
انواع گونه طوطی برزیلی
همانطور که اشاره شد امروزه ۹ گونه اصلی از طوطی برزیلی در دنیا دیده میشود که در میان آنها فقط 3 تا ۴ گونه در ایران پیدا میشوند. این چهارگونه رایج در ایران عبارتند از صورتهلویی، فیشر، نقابدار و سیاهگونه. اما بد نیست که یکبار به تمام ۹ گونه از این موجودات زیبا اشاره کنیم:
- طوطی برزیلی ماداگاسکاری (Grey-headed Lovebird – Agapornis canus)
- طوطی برزیلی آبسینیان، حبشی، بالسیاه (Abyssinian / Black-winged – Agapornis taranta)
- طوطی برزیلی سیاهگونه (Agapornis nigrigenis)
- طوطی برزیلی نقابدار (Agapornis personatus)
- طوطی برزیلی لیلیان (Agapornis lilianae)
- طوطی برزیلی صورتقرمز (Agapornis pullarius)
- طوطی برزیلی فیشر (Agapornis fischeri)
- طوطی برزیلی صورتهلویی (Agapornis roseicollis)
- طوطی برزیلی سویندرین (Agapornis swindernianus)
همه این نژادها زمانی که در حیاتوحش زندگی میکنند از طریق دانه درختان جنگل، حشرات و... تغذیه میشوند و زمانی که توسط پرورشدهندگان پرورش پیدا میکنند باید تغذیه خاص خود را داشته باشند.
غذای طوطی برزیلی یا کوتوله برزیلی
تغذیه طوطی برزیلی اهمیت بسیاری دارد و نداشتن یک رژیم غذایی مطلوب، میتواند باعث سوءتغذیه در این پرنده شود. خرید غذای طوطی برزیلی باید با شرایط فیزیولوژیکی، وزن و جثه این پرنده متناسب باشد.
بدن کوتوله برزیلی به ترکیبی از املاح معدنی، مواد مغذی، پروتئینهای گیاهی، ویتامینها، و کربوهیدرات نیاز دارد تا رشد و سلامتیاش تضمین شود. اگر سرپرست تازهکاری هستید و تجربه کافی در نگهداری از این پرنده ندارید، بهتر است در مورد مقدار و نوع تغذیه طوطی برزیلی با دامپزشک مشورت کنید.
برنامه غذایی هفتگی طوطی برزیلی
به شکل کلی در تغذیه طوطی برزیلی باید از مواد غذایی که در ادامه میآیند، استفاده شود:
- پلت یا غذای خشک آماده (بهترین انتخاب)
- انواع غلات همچون جو، ارزن، برنج، گندم و ...
- حبوبات پخته، خیسخورده و یا جوانهزده مثل ماش، عدس، نخود، لوبیا و ...
- سبزیهای نرمشده و غذاهای علوفهای همچون خیار، انواع کدو، فلفلدلمهای، شاهی، لوبیاسبز، اسفناج، کرفس و...
- انواع دانهها و آجیلهای ریز شده مانند تخم خرفه، تخم شلغم، تخم گشنیز، تخم کتان، تخم کلم، سویا، گردوی پودر شده و ...
- انواع میوهها مانند هلو، پرتقال، موز، نارنگی، انار، سیب، تمشک، انگور قرمز، هویج، گیلاس، سنگ کف دریا و سایر مکملها (کف دریا به مادهای سفید رنگ و سبک وزن گفته میشود که از ستون فقرات جسم خشک شده ماهی مرکب به دست میآید.)

نکات مهم در هنگام تغذیه طوطی برزیلی
در راهنمای جامع تغذیه طوطی برزیلی باید به نکاتی که در ادامه میآید بسیار توجه شود تا مواد غذایی نامبرده آسیبی به سلامتی پرنده وارد نکنند. یادمان باشد که اشتباه برخی از سرپرستان را تکرار نکرده و برای تغذیه طوطی برزیلی، زیادی به ارزن یا دانهٔ خاصی از گروه غلات اکتفا نکنیم.
چون ارزن یا سایر غلات به صورت خالی، به هیچعنوان جوابگوی نیازهای تغذیهای این کوچولوهای شیطون نیستند و باعث سوءتغذیه آنها میشوند. کاملترین و بهترین گزینه برای تغذیه طوطی برزیلی، پلتهای آماده و ترکیبی است که به شکلی استاندارد و متناسب با نیازهای این پرنده ساخته شدهاند.
- حبوبات باید کاملا پخته باشند و بهتر است لااقل یک شب در آب خیس بخورند.
- برخی از صیفیجات مانند بادمجان یا گوجهفرنگی باعث سوزش دهان این پرنده میشوند.
- در دادن سبزیهای پرقندی مثل چغندر و ذرت باید احتیاط کرد. چون ممکن است باعث ایجاد عفونت در بدن پرنده شوند.
- برای دادن میوه به طوطی باید حتما آنها را شسته، ضدعفونی و خشک کرد و بدون هسته و خرد شده در اختیار پرنده قرار داد.
- استفاده بیش از حد از سبزیجاتی مانند اسفناج و ریحان، جذب کلسیم را در این پرنده مختل میکنند و باید در مصرفشان احتیاط کرد.
- غذاهای فاسدشدنی را قبل از خوابیدن پرنده از قفس خارج کنید چون ممکن است در طول شب از آنها تغذیه کند و دچار مسمومیت شود.
- دانههای موجود در تغذیه طوطی برزیلی، باید بدون نمک باشد و در مصرفشان زیادهروی نشود. زیرا طوطی برزیلی را به کبد چرب مبتلا میکنند.
- پیش از تغذیه طوطی برزیلی با سبزیجات باید حتما آنها را ضدعفونی، شسته و خشک کرد. سبزی مرطوب باعث بروز عفونت رودهای در این پرندگان میشود.
غذاهای ممنوعه برای طوطی برزیلی
مواد غذایی زیر برای این پرنده دوستداشتنی، به شدت سمی و خطرناک هستند و تحت هیچ عنوان نباید به پرنده داده شوند و یا برایش در دسترس باشند.
شکلات، کاکائو و تمام مواد حاوی کافئین مانند قهوه، چای و نوشابههای انرژیزا
آووکادو (حتی مقدار کم آن میتواند باعث مسمومیت شدید و مرگ شود)
هر نوع غذای انسانی که مخصوص پرندگان زینتی تهیه نشده باشد
غذاهای شور، چرب، سرخکرده و فرآوریشده مانند چیپس و پفک
هسته و دانه میوههایی مانند سیب، هلو، زردآلو، گیلاس و آلبالو
الکل و هرگونه مواد تخمیری، حتی در مقادیر بسیار ناچیز
پیاز، سیر، موسیر، ترهفرنگی و سایر گیاهان خانواده پیازی
شیرینیها، قند، شکر، عسل صنعتی و محصولات قنادی
نمک، ادویهها، فلفل و انواع مواد طعمدهنده
نوشیدنیهای گازدار و آبمیوههای صنعتی
لبنیات پرچرب مانند شیر، خامه و پنیر
غذاهای کپکزده، فاسد یا مانده

غذای جوجه طوطی برزیلی
بخش دیگری از راهنمای جامع تغذیه طوطی برزیلی به غذای جوجه این پرنده میپردازد. جوجه طوطی برزیلی تا حوالی 50 روزگی، درصورتی که در کنار مادرش نباشد، باید با سرلاک مخصوص طوطیسانان تغذیه شود.
در هفته اول، لازم است که جوجه هر دو ساعت یکبار سرلاک بخورد و از هفته دوم هر سه ساعت یکبار باید به او غذا داد. دقت کنید که با گذشت زمان، فاصله زمانی بین دفعات تغذیه با سرلاک بیشتر میشود، اما تا یک ماهگی نباید این فاصله زمانی بیشتر از ۵ ساعت باشد.
دقت شود که این فاصله پنج ساعتی، زمانی مناسب است که وزنگیری جوجه اندازه باشد و اثری از انرژی پایین و بیحالی در آن نبینید. پس در صورت مشاهده این نشانهها، فاصله زمانی را کمتر کنید. همیشه هم با دامپزشک یا یک سرپرست خبره مشورت داشته باشید.
دمای سرلاک جوجه چقدر باشد؟
حواسمان باشد که دمای سرلاک باید حدود ۳۹ تا ۴۱ درجه سانتیگراد باشد. موقع غذا دادن بسیار آرام و محتاط عمل کنید چون خطر پریدن سرلاک به مجاری تنفسی هست.
نکات طلایی در هنگام تغذیه جوجه طوطی برزیلی؟
خطر رفتن سرلاک به مجاری تنفسی جوجه طوطی برزیلی (Aspiration) کاملا جدی و یکی از شایعترین دلایل تلفات جوجههاست. اما خوشبختانه با رعایت چند اصل ساده، میتوان این خطر را به صفر رساند.
وضعیت صحیح جوجه هنگام غذا دادن
جوجه باید کاملاً عمودی یا با زاویهای نزدیک به ایستاده نگه داشته شود. هرگز به پشت یا خوابیده غذا داده نشود.انتخاب ابزار مناسب
استفاده از سرنگ مخصوص سرلاک یا قاشق دهنکج توصیه میشود. سرنگهای معمولی فشار ناگهانی ایجاد میکنند و خطر خفگی را بالا میبرند.ورود سرلاک از سمت درست منقار
نوک سرنگ یا قاشق باید از سمت چپ منقار جوجه (از دید خود جوجه) وارد شود، چون ورودی مری در این سمت قرار دارد و احتمال ورود به نای کمتر است.فشار ندادن سرلاک
سرلاک باید بهآرامی و تدریجی وارد دهان شود. غذا دادن با عجله یا فشار زیاد، اصلیترین عامل پریدن غذا به نای است.غلظت مناسب سرلاک
سرلاک نباید خیلی رقیق باشد (خطر ورود به نای) و نه خیلی غلیظ (خطر گیر کردن در چینهدان). غلظت مناسب شبیه ماست رقیق است.دمای استاندارد سرلاک
دمای ایدهآل حدود ۳۹ تا ۴۱ درجه سانتیگراد است. سرلاک سرد یا بیشازحد داغ باعث شوک و بینظمی در بلع میشود.بررسی چینهدان قبل از هر وعده
اگر چینهدان هنوز پر است، غذا ندهید. پر بودن چینهدان احتمال برگشت غذا و خفگی را بالا میبرد.
اگر سرلاک وارد مجاری تنفسی شد چه علائمی دارد؟
عطسه و سرفه بلافاصله بعد از غذا
خروج حباب یا مایع از بینی
بیحالی ناگهانی
صدای خسخس یا تنفس با دهان باز
در صورت مشاهده این علائم، فورا تغذیه را متوقف کرده، جوجه را گرم نگه دارید و در اولین فرصت به دامپزشک پرندگان مراجعه کنید.
چطور به جوجه طوطی غذا بدهیم؟
برای دادن سرلاک به جوجه میتوان از قاشق دهن کج یا سرنگ مخصوص استفاده کرد. از ۴۵ تا 50 روزگی باید جوجه را به دانه عادت داد. در این سن میتوان دانههای نرم همچون جوانهها یا دانههای آب پز - کاملا آبپز و پخته - را در اختیار جوجه گذاشت.
زمانی که اشاره شد، صرفا یک بازهٔ حدودی است و شاید مجبور باشید تا حوالی ۶۰ روزگی هم از سرلاک به عنوان غذای کمکی استفاده کنید.
بهترین دانی که میتوانیم در دفعات اول و در شروع نوک زدن در اختیار جوجه قرار بدهیم ارزن است. چون ارزن به اندازه کافی ریز است و زور منقار جوجه به آن میرسد. فقط حواسمان باشد که ارزن صرفا برای شروع مناسب است و اگر به عنوان غذای اصلی به آن تکیه کنیم، باعث سوءتغذیه جوجه میشود.

غذای طوطی برزیلی جوجهدار
در خصوص غذای طوطی برزیلی جوجهدار یکی از غذاهایی که به عنوان بهترین غذا برای طوطی جوجهدار در راهنمای جامع تغذیه طوطی برزیلی از آن نام برده میشود غذای مخصوص خشک است. افرادی که میخواهند خودشان غذای مناسب را تهیه کنند موارد زیر را در نظر داشته باشند:
- برای تقویت و تجدید قوای طوطی برزیلی مادر، حبوبات نیمپز مثل عدس، نخود و دانههایی مثل گندم را باید در تغذیه او قرار بگنجانید.
- بهتر است از هفته دوم از مواد غذایی همچون تخم مرغ آب پز و سبزیهای مقوی همچون کلمبروکلی، برگ کلم، فلفل دلمه، کاهو، گشنیز و ... در غذای پرنده استفاده کرد.
- باید هر دو سه ساعت یکبار، آب و غذای تازه در اختیار طوطی برزیلی والد قرار داد، با اینکار احتمال ابتلا به بیماری و عفونت در این پرنده و جوجههایش بسیار کاهش مییابد.
- به هیچ عنوان نباید از مکمل غذایی برای طوطیهای تازه جوجهدار استفاده کرد. چون احتمال جفتگیری دوباره آنها را بالا میبرد که برای سلامتشان بسیار ضرر دارد.
تغذیه طوطی برزیلی در هنگام پر ریزی (تولک)
در راهنمای تغذیه طوطی برزیلی، نباید تغذیه پرنده در هنگام پرریزی را از قلم انداخت. پرریزی یک عمل طبیعی است که پرندههای بالغ (بالای یک سال)، یکبار در سال و در اواخر پاییز یا زمستان آنرا تجربه میکنند.
در این دوران باید غذاهای مقوی در اختیار طوطی برزیلی قرار داد و میتوان هفتهای یک روز از مولتیویتامین و کلسیم مخصوص پرنده استفاده کرد. همچنین مواد غذایی پروتئینداری مانند لوبیای آب پز، جو پرک و عدس را باید در رژیم غذایی آنها لحاظ کرد. سبزیجاتی همچون کلم و کاهو هم میتوانند در این دوران برای این پرنده بسیار مفید باشند.
تغذیه طوطی برزیلی در زمان تخمگذاری (جوجهکشی)
در دوران زندگی طوطی برزیلی، دوره تولید مثل و تخمگذاری از اهمیت بالایی برخوردار است و تاثیر زیادی در به دنیا آوردن جوجههایی سالم و قوی خواهد داشت.
برای تولید جوجههای سالم، باید سه هفته قبل از جفتگیری، از مواد غذایی مقوی، مکمل، دانههای مفید و کف دریا در تغذیه آنها استفاده کرد. همچنین میتوان از داروهای تقویت نطفه و غذاهایی با طبع گرم استفاده کرد تا پوست تخم طوطی برزیلی استحکام بهتری پیدا کند.
داروهای تقویت نطفه برای زمان تخمک گذاری طوطی برزیلی مناسب است.
بهترین و کاملترین غذا برای لاوبرد
بهترین و کاملترین غذا برای طوطی برزیلی «پلت» نام دارد. پلت ترکیب مواد مختلفی است که به طور اختصاصی برای این پرنده تولید میشود. پلت مطابق با نیازهای تغذیه طوطی برزیلی به تولید رسیده و به همین دلیل تمام مواد مغذی مورد نیاز را در اختیار این پرنده قرار میدهد.
در راهنمای تغذیه طوطی برزیلی توصیه میشود که پلت حدود 60 تا 70 درصد رژیم این پرنده را تشکیل دهد و مابقی رژیم از سبزیها، میوههای تازه، دانهها و آب تازه و خنک باشد.

نگهداری از طوطی برزیلی
نگهداری از طوطی برزیلی اگرچه کار سادهای به نظر میرسد، اما نکات ریزی دارد که باید حتما در هنگام مراقبت از آنها در نظر گرفت. طوطی برزیلی نیازمند یک تغذیه کامل و سرشار از مواد مغذی و ویتامینهاست تا بتوان در دوران مختلف، یک زندگی سالم را برایشان فراهم کرد.
این پرنده عمری در حدود ۱۰ تا ۱۲ سال دارد که نوع تغذیه و نگهداری میتواند باعث افزایش این طول عمر شود. برای نگهداری از طوطی برزیلی باید این پرنده را در یک قفس با فضای زیاد قرار داد تا بتواند تحرک و فعالیت کافی داشته باشد.
در کنار محل زندگی، باید به دمای محیط نگهداری این پرنده هم توجه داشت تا طول عمر این پرنده بیشتر شود. دمای مناسب برای نگهداری از این پرنده، چیزی در بازهٔ 22 تا 26 درجه سانتیگراد است. دقت کنید که دماهای پایینتر از 15 و 32 درجه به بالا، دمای خطرناکی برای طوطی برزیلی است.
کلام آخر
در راهنمای تغذیه طوطی برزیلی، سعی کردیم به نکات مهمی برای سرپرستان اشاره کنیم. فراموش نشود که تغذیه طوطی برزیلی از دوران کودکی تا زمان بلوغ و پس از آن در دوران تولیدمثل و پر ریزی بسیار متفاوت است و برای پرورش یک پرندهٔ سالم و قبراق، باید به تمام این نکات توجه کرد.
یک تغذیه مناسب برای این موجودات زیبا و رنگ و وارنگ، رژیم کاملی از تمام ریزمغذیهاست که بتواند باعث طول عمر و سلامتی آنها شده و به کاهش مشکلات و بیماریهای مختلف در آنها کمک کند. برای کسانی که در پرورش و نگهداری از پرندگان زینتی جدی هستند، منابع خارجی جالبی مثل exoticdirect.co وجود دارد که اطلاعات خوبی برای پرندهدوستان فراهم میآورند.
سوالات متداول در مورد تغذیه طوطی برزیلی
آیا طوطی برزیلی میتواند فقط با دانه تغذیه شود؟
خیر. تغذیه صرفاً با دانههایی مثل ارزن یا تخمه، نیازهای تغذیهای طوطی برزیلی را تأمین نمیکند و در بلندمدت باعث سوءتغذیه، کبد چرب و ضعف سیستم ایمنی میشود. رژیم غذایی این پرنده باید ترکیبی از پلت استاندارد، سبزیجات، میوه و مقدار کنترلشدهای از دانه باشد.
بهترین رژیم غذایی روزانه برای طوطی برزیلی چیست؟
بهترین رژیم غذایی طوطی برزیلی شامل پلت باکیفیت بهعنوان غذای اصلی، سبزیجات تازه و متنوع، مقدار کمی میوه و دانههای بدون نمک بهصورت محدود است. این ترکیب، تعادل لازم بین انرژی، ویتامینها و مواد معدنی را فراهم میکند.
چه غذاهایی برای طوطی برزیلی سمی یا ممنوع هستند؟
غذاهایی مانند آووکادو، شکلات، پیاز، سیر، دانه سیب، غذاهای شور، شیرین یا چرب برای طوطی برزیلی سمی و خطرناک هستند. مصرف این مواد میتواند باعث مسمومیت، آسیب کبدی یا حتی مرگ پرنده شود.
آیا تخمه آفتابگردان برای طوطی برزیلی مضر است؟
در صورت مصرف زیاد، بله. تخمه آفتابگردان چربی بالایی دارد و مصرف مداوم آن میتواند باعث کبد چرب و اضافهوزن در طوطی برزیلی شود. این دانه فقط باید به مقدار کم و بهعنوان تشویقی استفاده شود، نه غذای اصلی.
تا چه سنی جوجه طوطی برزیلی باید با سرلاک تغذیه شود؟
جوجه طوطی برزیلی در صورت نبود مادر، تا حدود ۴۵ تا 50 روزگی باید با سرلاک مخصوص تغذیه شود. بعد از این سن، بهتدریج میتوان او را به دانههای نرم و جوانهها عادت داد تا فرآیند دانهخور شدن کامل شود.




















